Doğu Türkistan

Türklerin kanayan yarası da Çin baskısı artıyor baskıdan öte katliama dönüşen ’nden yaşayan Uygur kökenli soydaşlarımıza karşı katliam başlatıldı. Doğu Türkistan bu konuma nasıl geldiğini açıklayacak olursak çin dilleri konusunda baskı yapmaya başladı bununla yetinmeyip Uygur kavimlerini toplu halde sürgüne yollamaya başladı ve yerine Çin kökenli vatandaşlarını getirerek hızlı bir asimilasyon başlattı buna dur demenin zamanı geldi de geçiyor Doğu Türkistan yakından tanıyalım…
Devamını Oku →

Sponsorlu Bağlantılar


Yüzölçümü :
1 828 418 km2 (Türkiye’nin yüzölçümü 814.578 km2’dir)

Nüfusu :
30 milyon (Yaklaşık)

Başkenti : Urumçi

COĞRAFİ KONUMU:
(), Çin Halk Cumhuriyeti içerisinde ve ülkenin batı bölgesinde yeralmaktadırlar.

————————————————————–

Doğu Türkistan’ın idari yapısı

dogu_turkistan_bayrakEkim 1949 yılında Çin halk Cumhuriyeti’nin kurulduğu ilan edilmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra Çin anayasasında belirlenen “Ulusal Azınlıkların Bölgesel Özerkliği” prensibine dayanarak, Doğu Türkistan’da önce otonom birimler kurulmaya başlandı. 1954 yılında ilk İli Kazak otonom Oblastı’nın kurulmasıyla birlikte toplam 5 otonom oblast ve 6 otonom nahiye kurulmuştur. Daha sonra 1 ekim 1955’te “Şincang Uygur Özerk Bölgesi” kurulmuştur. Böylece Şincang Uygur Özerk Bölgesi (Doğu Türkistan) küçük otonom ünitelere parçalanan, otonom eyaletler haline getirilmiştir. Anayasada yer alan “Milli Otonom Kanununa” göre her milletin ulusal otonom bölgeleri, merkezi halk hükümetine bağlı yerel hakimiyet üniteleri olup, devletin normal yerel idari birimleri gibi çalışmasının yanı sıra Anayasa ve kanunlarda belirlenen otonom birimler, söz konusu bölgelerdeki milletin siyasi, iktisadi ve kültürel özelliklerini, yerel hukuk prensiplerini de belirleyebilir. Şincang Uygur Özerk Bölgesi (Doğu Türkistan) özerk bölge hükümetine dolaysız bağlı olan 5 otonom oblast, 8 vilayet 3 bağımsız belediye halinde milletler hakları taksim edilmiştir.

Otonom Oblastlar: İli Kazak otonom oblastı, Sanci Hui otonom oblastı, Bayınğulun Moğol otonom oblastı, Börütala Moğol otonom oblastı ve Kızılsu Kırgız otonom oblaslarıdır.

Otonom Nahiyeler (ilçe): Mori otonom nahiyesi, Barköl Kazak otonom nahiyesi, Kubuksar otonom nahiyesi, Çapçal Şive otonom nahiyesi, Karaşehir Huizu otonom nahiyesi, Taşkorgan Tacik otonom nahiyesi gibi 6 otonom nahiyesi bulunmaktadır.

Vilayetler (iller): Kumul,Turfan,Altay, Tarbağatay, Aksu, Kaşgar, Hoten.

Bağımsız Belediyeler: Urumçi, Karamay, Şihenzeden ibaret olup, bu belediyeler diğer Büyük şehir belediyeleri gibi bulunduğu bölgenin il yada otonom oblast yönetimine bağlı değildir. Bunlar İller ve otonom oblastlar gibi özerk bölge hükümetine bağlıdırlar. Otonom oblast ve Vilayetler bünyesindeki şehirler sırası ile şöyledir: Kaşgar, Gulca, Kumul, Korla, Kuytung, Sanci, Aksu, Hoten gibi 8 şehir bulunmaktadır. Ayrıca otonom oblast ve İllere bağlı 78 ilçe bulunmaktadır. Aşağıda iktisadi ve ticari öneme sahip şehirler kısaca tanıtılacaktır. Urumçi Şehri: (Doğu Türkistan) Şincang Uygur Özerk Bölgesinin Başkenti olup siyasi, iktisadi ve ulaşım merkezidir.
Urumçi Tanrı dağlarının kuzeyinde Cungarya havzasının güney doğusunda bulunmaktadır.

Kaşgar Şehri: Tarım havzasının batısında Kızıl derya (ırmak) kenarında olup iki bin yıldan fazla tarihi geçmişe sahip olan eski Türk şehridir. Kaşgar güney, Doğu Türkistan’ın önemli siyasi, iktisadi ve kültürel merkezlerinden biridir.

Gulca şehri: İli Kazak otonom oblastının başşehri olup, Doğu Türkistan’ın batısındaki Kazakistan hududuna 100 km. uzaklıkta, İli derya vadisinde yer almaktadır. Aynı zamanda Gulca Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine açılan önemli ticaret merkezi konumundadır.

Karamay Şehri: Cungarya havzasının batısında olup, 1950’lerden bu yana çölde kurulan ilk petrol şehridir.

Şihenze Şehri: Tanrı Dağı’nın kuzeyinde Manas nehri kenarında yer alır. Bu şehri 1960’lardan itibaren kurulmaya başlayan yeni bir şehirdir. Şehrin altyapı kuruluşu mükemmel, çevresi güzel, sanayi, tarım ve ticaretin bir arada kaynaştığı modern bir kenttir. Nüfusunun %90 nına yankını Çin’lidir. Doğu Türkistan’ın küçük milli otonom ünitelere parçalanması gibi bir durum Çin’in diğer eyaletlerinde olmamıştır.

Doğu Türkistan’ın Demografik Yapısı

Doğu Türkistan’da 1993 yılında Çin hükümeti tarafından yapılan nüfus sayımında, nüfusun 16.052.648 olduğu açıklanmıştır. Bölge nüfusu etnik açıdan çeşitlilik göstermektedir. Bölgenin büyük çoğunluğunu oluşturan Uygurlar, Çin’in Sincan-Uygur Otonom Bölgesi olarak da ifade ettiği Doğu Türkistan’ın yerlileridir. 1993’te Çin hükümeti tarafından yapılan sayıma göre, Doğu Türkistan’daki Müslüman Uygurların nüfusu 7.589.468 olup bölgenin toplam nüfusunun %47’sini oluşturmaktadır. Bölgedeki ikinci büyük çoğunluk, toplam nüfusun %37’sini teşkil eden Han milletidir ve nüfusu 6.036.700’dür (Çin ordusu hariç). Ülkenin üçüncü büyük çoğunluğunu oluşturan millet Kazak Türkleri olup 1.196.416 kişiyle toplam nüfusun %7,3’ünü oluşturmaktadır. Ayrıca, Doğu Türkistan’da 732.294 Hui (Çin Müslümanları), 154.282 Kırgız Türkü, 149.198 Moğol, 36.785 Şibe (Çinli), 36.108 Tacik, 18.856 Mançu, 12.782 Özbek Türkü, 8560 Rus, 5827 Dağur ve 4440 Tatar Türkü yaşamaktadır.

İklim

Hava sıcaklığı Kara ikliminin hakim olduğu ülkemizde, yükselti ve dağların uzanışı değişik bölgelerde iklim farklılığını ortaya çıkarmıştır. Dolayısıyla mevsimlere göre şöyle bir tablo oluşur. Altay dağları alçak olduğu için ülkenin kuzeyi kuzey sektörden sokulan soğuk hava etkisinde kalır. Tanrı dağları ise yüksek olduğu için kuzeyden gelen soğuk hava kütlesi güney Doğu Türkistan’a geçemediğinden kuzey ile güney ikliminde büyük farklılık arz etmektedir. Tanrı dağlarının kuzeyinde soğuk mutedil, güneyinde sıcak mutedil iklime rastlanmaktadır. Kuzey Doğu Türkistan’da kış uzun hava çok soğuk olduğu için nehirler dahi donar. Yıllık ortalama sıcaklığı 6-7 santigrad dereceye kadar inmektedir. Hatta Çingil ilçesinde 49.7 santigrada kadar düşmektedir. Güney Doğu Türkistan’da yıllık ortalama sıcaklık 10 santigradın üzerindedir. Ocak aylarından –8 ve -10 derece arasında değişir. Yaz aylarında güney ve kuzey sıcaklıklarında büyük bir fark yoktur. Turfan havzasının yer şekli çukur, etrafı yüksek olduğu için haziran ayından Ağustos ayına kadar ortalama sıcaklık 30 derece üzerinde seyir eder. En yüksek sıcaklık 47.6 dereceye kadar çıkmaktadır. Bunu için halk Turfan’a “Ateş Adası” demektedir.

Enerji Kaynakları ve Madenler

Doğu Türkistan yer altı zenginlikleri bakımından yalnız Çin’de değil Asya kıtasında da sayılı ülkelerden biridir. Şu ana kadar tespit edilen maden türleri 118 olup bunların içinde 30 tür maden işlenmek amacıyla Çin’e taşınmaktadır. Ayrıca Doğu Türkistan’da 100 fazla bölgede açılan maden ocakları faal durumdadır. Rezervler bakımından oldukça zengin olan bu madenlerde Krom, Demir, Taş pamuğu, mangan, Bakır, Silisyum, Kurşun, Pırlanta, Altın, Gümüş ve Uranyum gibi stratejik öneme sahip madenler çıkarılmaktadır. Enerji kaynaklarında ise Kömür, Petrol, Doğalgaz, Linyit, Aslaltit, Bitümlişist, Hidrolik jeotermal, Elektrik, Jeotermal ısı gibi enerji kaynakları bulunmaktadır. Enerji kaynakları içinde, kömür ve petrol rezervleri oldukça fazladır. Doğu Türkistan’daki kömür yataklarının alanı 88.545 km2’yi, rezervi ise 1604 milyar 200 milyon tondur. Bu kömür rezervi Çin’in toplam kömür rezervinin 1/3 ünü oluşturmaktadır. Petrol: Cungarya havzası, Tarım havzası ve Turfan havzasından çıkarılmaktadır. En eski petrol kuyuları Karamayda’dır. Jeolojik uzmanların verdiği bilgilerde, Doğu Türkistan’ın toplam petrol rezervinin 60 milyar ton olduğu tahmin edilmektedir. Doğu Türkistan’da şu anda üretilen ham petrol miktarı 21 milyon ton civarında olup bunların bir kısmı boru hattıyla Gensu eyaletinin Lançu şehrindeki petrol rafinerisine taşınmaktadır. Doğu Türkistan’da 3 bölgede petrol rafinerisi olup ham petrolün bir kısmı bu rafinerilerde işlenerek (benzin,gazyağı, motoryağı haline getirilerek ) tüketime sunulmaktadır. Bu petrol ürünlerinin de büyük bir kısmının trenle Çin eyaletlerine taşındığı bilinmektedir.



Sponsorlu Bağlantılar

"Doğu Türkistan" Başlıklı Yazımızı Paylaşın:

+ Facebook'ta Paylaş + Tweet'le Google+ Paylaş WhatsApp'ta Paylaş

Etiketler:, , , , , , , , , ,