Anlatım Biçimleri Nelerdir Kısaca

, anlatım biçimleri nelerdir örnekleriyle kısaca bilgiler bulabilirsiniz. Anlatım, bir duyguyu, bir düşünceyi, bir konuyu söz veya yazı ile bildirme, ifadedir. Anlatım bilimi, üslup yöntemlerini ve türlerini inceleyen edebî araştırma ve dil bilimi dalıdır. İnsanlar gördüklerini, duyduklarını, düşüncelerini, tasarladıklarını başkalarına aktarma ihtiyacı duyarlar. Bu aktarmalarda insanın belli bir amacı vardır. Söyleyeceğğimiz kelimeler amacımıza göre değişir buna göre yönlendi­rir, şekillendiririz. Söyleyeceğimiz değiş­tikçe anlatım biçimimiz de ona göre değişir. anlatımlar arasında dolaylı anlatım, doğrudan anlatım, açıklayıcı anlatım, betimleyici anlatım, izlenimsel betimleme, nesnel betimleme (Açıklayıcı betimleme), tartışmacı anlatım ve öyküleyici anlatım yer alıyor.
Devamını Oku →

Sponsorlu Bağlantılar

Anlatımdaki amaçları şöyle sıralayabiliriz:

*     Kavramları tanımlamak

*     Bir durum ya da karakteri incelemek

*     Bir düşünceyi aydınlatmak

*   Varlıkları belirgin özellikleriyle tanıtmak

*     Bir olayı aktarmak

*     Yerleşmiş duygu, düşünce, davranış ve kanıları değiştirmek

*     Gözlemlenen varlıkları başkalarının zihninde can­landırmak

*     Kişileri, tasarlanan olaylar içinde yaşatarak duygu ve izlenim kazandırmak

Bu amaçlara bağlı olarak dört anlatım biçimi kulla­nılır:

  1. Açıklayıcı Anlatım
  2. Tartışmacı Anlatım
  3. Betimleyici Anlatım
  4. Öyküleyici Anlatım

Bu anlatım biçimleri çoğu zaman tek başlarına kullanılmaz. Birkaçı bir arada bulunabilir.

1. ÖYKÜLEYİCİ ANLATIM (ÖYKÜLEME)

Öyküleyici anlatımda yazar bir olay yazısı kullanmaktadır. Yani metinde bir olay vardır. Olayın da bir akış sırası vardır.

Bana bu ince maşayı veriyor, cıgarasını denize atıyor. Galiba yaz. Çok aydınlık, çok güneşli bir hava… Annem, konuşurken mavi tüylü bir yelpazeyi yavaş yavaş sallıyor. Ben kucağından kayıyorum. Beni kollarımdan tutarak yanına oturtuyor. Gümüş maşacığın halkasına parmağımı takıyor, annem görmeden ucunu ağzıma sokuyor, dişlerimle ısırıyorum. Konuştuğu sarı saçlı hanımın çarşafı mavi… Ben beyazlar giymiştim. Başım açık. Saçlarım çok…

BETİMLEYİCİ ANLATIM (BETİMLEME)

Yazar bu anlatım biçiminde herhangi bir olayı, kişiyi, nesneyi veya bir olayı gördükleri kadarıyla anlatmaktadır. Bu anlatım biçiminde bolca sıfatlara yer verilir, çeşitli karşılaştırmalar yapılır. Adeta yazar gördüklerini resmeder.

“Görülmeye değer bir yapıydı. Giriş kapısı kocaman, üzerinde bir tokmak vardı. Bina duvarları ise taştandı. Koca koca taşlar kesilerek adeta duvara monte edilmişti. Duvarın boyası moyası da yoktu. Tamamen doğal bir görünümü vardı. Eğer birine bu binaya tarif etmeye kalkışsanız o kişi ilk bakışta binayı tanırdı. Açık sarıya çalar bir rengi vardı binanın. İki kanatlı bir kapısı adeta sizi içeri çağırır. Pencereleri ise küçük küçüktü. Bir de tarihi anımsatan o heybetli bir duruşu.”

3. AÇIKLAYACI ANLATIM 

Bu anlatım biçiminde yazar okuyucuyu bilgilendirme amacı güder. “Ne, nasıldır?” sorularının cevabını verir.

“Ülkesini ve yüksek istiklâlini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmalıdır.”
“Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir.Çünkü, Türk milleti geçirdiği nihayetsiz felâketler içinde ahlâkını, ananelerini, hatıralarını, menfaatlerini, kısacası bugün kendi milliyetini yapan her şeyinin dili sayesinde muhafaza olunduğunu görüyor.
“Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir.”

ATATÜRK

4. TARTIŞMACI ANLATIM

Bu anlatım biçiminde uygulanan durum : Herkesçe bilinen, kabul edilen fikirlerin değiştirilmesine yönelik çabadır. Yazar ortaya koyduğu durum ile sizin fikrinizi değiştirmeye yönelik çabalar sarf eder.

Aşağıdaki konuda yazar, başka bir dildeki romanın kendi dilimize çevrildiği zaman daha da etkili olduğunu vurgulamaya çalışmıştır.

“Her dilden romanlar vardır. Peki, bu romanların içindeki duyguyu anlamak için o romanın yazıldığı dili bilmemiz mi gerekiyor? Asla. Hiç de gerek yok. O romanı dilimize çevirdiğimizi zaman çok daha insanı etkileyen, hatta büyüleyen o duyguları daha da iyi hissederiz. Çeviri romanlarını bu yüzden daha da çok seviyorum. Yazar beni alıyor, kendi memleketine, kendi dünyasına götürüyor, hayatına ortak ediyor. Bizim de aradığımız bu değil mi?”

1.TANIMLAMA

Bu bölümde yazar “Ne, nedir?” sorusunu cevabını vermektedir.
Bir kavramın ne olduğu tanımlanır. O kavramı anlatan, açıklayan temel bilgi verilir.

2.KARŞILAŞTIRMA

Bu bölümde yazar iki varlık, iki olay veya iki durumun benzerliklerini ve zıt yönlerini ortaya koyarak anlatmaya çalışır.
Ancak bu anlatım biçiminde yazar karşılaştırılan her iki durumun isimlerini belirtmeyebilir. Birinden bahsederken okuyucu karşılaştırılan varlığı, durumu, olayı kendisi tahmin eder.

3. ÖRNEKLEME

Bu bölümde yazar okuyucuyu iknâ etmek için somut örneklerden yararlanır.

4. TANIK GÖSTERME 

Yazar bu anlatım biçiminde okuyucuyu ikna etmek için ünlü birinin ismini verir ve o ünlünün bir sözünü de açıklamaya ilave eder.

5. BENZETME

Aralarında benzer yön bulunan iki varlık ya da durumdan zayıf olanı güçlü gibi gösterme sanatıdır.

6. KİŞİLEŞTİRME

İnsana ait bir herhangi bir kişilik özelliğinin insan dışı herhangi bir varlığa verilmesidir.
Bu özellikler ağlama, üzülme, neşelenme, darılma, küsme, kin tutma, somurtma, sorumlu olma, unutma, heyecanlanma…

7. SAYISAL VERİLERDEN YARARLANMA

Yazar düşüncesini inandırıcı kılmak için bazı sayısal verilerden yararlanır. Okuyucu bu şekilde okuduğu metne daha da inanmış olur.



Sponsorlu Bağlantılar

"Anlatım Biçimleri Nelerdir Kısaca" Başlıklı Yazımızı Paylaşın:

+ Facebook'ta Paylaş + Tweet'le Google+ Paylaş WhatsApp'ta Paylaş

Etiketler:, , , , , , , , ,